International Benchmark Study for Netherlands Film Fund

Olsberg•SPI

2023

In opdracht van het Nederlands Filmfonds onderzocht Olsberg•SPI (2023) hoe Nederlandse speelfilms presteren ten opzichte van films uit vergelijkbare Europese landen: Denemarken, Zweden, België en Oostenrijk. Aanleiding was de indruk dat Nederlandse films hun potentieel niet volledig benutten. Het onderzoek bestaat uit twee fases: een kwantitatieve benchmark van films uit 2010-2022 en een kwalitatieve analyse met 25 gesprekken met sectorpartijen en drie casestudy’s (Brimstone, Girl en Druk).

Belangrijkste uitkomsten

Om succes te meten gebruikten de onderzoekers de “High Excellence”-maatstaf. Een film moest zowel artistieke erkenning hebben (selectie of prijs op Cannes, Berlijn, Venetië, Sundance, de European Film Awards of de Oscars) als minstens 250.000 Europese bioscoopbezoekers trekken. Denemarken haalde dit met 14 films, België met 11, Zweden met 10 en Oostenrijk met 5. Nederland haalde er geen enkele, terwijl het met 487 films de meeste speelfilms produceerde. De dichtstbijzijnde film was Brimstone met 238.488 bezoekers. De Nederlandse top 20 bestaat bijna volledig uit commerciële familie-, jeugd- en romcomfilms die vooral in eigen land succes hadden.

Het rapport komt tot vijf conclusies:

1. Genre en identiteit: er is een sterke kloof tussen commerciële films en arthousefilms. Films die beide combineren (“crossover”) zijn zeldzaam.
2. Talent ondersteunen: Nederlandse makers krijgen na een succes te weinig ondersteuning om door te groeien en vertrekken soms naar het buitenland.
3. Kwaliteit boven kwantiteit: Denemarken en België maken ongeveer de helft van het aantal films, maar presteren aanzienlijk beter. Het rapport pleit voor meer focus en meer aandacht voor ontwikkeling.
4. Waarde van coproducties: alle succesvolle voorbeelden, zoals Girl en Druk, profiteerden van extra financiering, talent en bereik door internationale samenwerking.
5. De levenscyclus van een film: de ondersteuning stopt te vaak na de productie, terwijl distributie, festivalstrategie en promotie bepalend zijn voor het uiteindelijke succes.