Eind september en begin oktober nam filmmaker Amber Rozema deel aan Talents en Route, het talentprogramma tijdens het Nederlands Film Festival in Utrecht. Tussen premières, Q&A’s en gesprekken met professionals ontdekte ze dat ze al meer stappen had gezet dan ze dacht. Ze schreef erover.
Als je jong bent begin je met een tabula rasa, een onbeschreven blad. Er is nog niets, maar je verbeeldt je hoe je dat blad wilt gaan beschilderen. Hoe je je leven wilt gaan invullen, wat je wilt gaan worden, welke stappen je daarvoor moet zetten. En dan begin je. Je probeert het, het lukt – of mislukt, en dan probeer je het weer. Al die pogingen vormen penseel vegen op dat witte vlak en je gaat door met schilderen totdat het werk af is. Totdat de combinatie van penseel vegen tot iets verworden zijn waar je met een goed gevoel naar kan kijken.
Ik heb op een gegeven ogenblik besloten dat ik mijn eigen onbeschreven blad wil beschilderen met mijn droom voor film maken. Er leeft zóveel gevoel in mij waar ik in het dagelijks leven regelmatig door overrompeld raak. Film daarentegen, vormt voor mij een middel om de overmaat aan gevoel te transformeren tot een poëtisch werk waarmee ik dichter tot mensen kan komen. Dat is een mooie missie, maar een moeilijke, want film maken is moeilijk. Er is veel nodig om film te maken. Veel geld, veel tijd, veel mensen, veel discipline en vele deuren die je hoopt te kunnen openen met de vele toewijding die je iedere dag weer in je craft stopt. Mijn film-maak-droom is een zaadje dat ik heb geplant in een potje en dat ik iedere dag water geef. Wat er gebeurt met het zaadje, of het überhaupt gaat ontkiemen, daar heb je geen zicht op. Op die manier denk ik soms dat mijn onbeschreven blad nog altijd spierwit onbeschreven is. Hoewel ik al mijn dromen op dat blad projecteer; de kleuren in al haar rijke hoedanigheden zie dansen op dat blad, zijn voor mij de belichaamde penseel vegen op dat blad meestal nog onzichtbaar.
Toen ik eind september, begin oktober van dit jaar mocht deelnemen aan het Talents en Route-programma, kwam ik opeens tot de realisatie dat ik al zoveel meer stappen heb gezet dan dat ik dacht. Terwijl ik tijdens het Nederlands Film Festival als beginnende filmmaker flaneerde over de trappen van de Stadsschouwburg in Utrecht, voelde het alsof ik werd opgenomen in een bruisende bubbel die doordrongen is van mensen met een liefdevolle passie voor film maken. Op mijn bezoekerspasje stond talent, tegenover de professionals die mijn wegen kruisten over de met velours rood bedekte lopers over de marmeren vlakken van de schouwburg. Ik, in de beginfase van mijn filmmakerschap, in een melting pot samen met professionals wiens werken die avonden op het grote doek verschenen. Van een barrière was totaal geen sprake: tezamen werd de passie voor film gedeeld. Voor mij was dit het meest indrukwekkende inzicht dat ik heb opgedaan tijdens mijn dagen op het NFF.
Mijn koffer was vol gestoken met galajurken, want in het Talents en Route programma waren dagelijks premières van het nieuwe, Nederlandse werk opgenomen. We begonnen bij de openingsfilm: Downtown van Michiel van Erp. Na de route over de rode loper met fotografen, streken we neer om naar deze indringende speelfilm te kijken over een onderbelicht thema in de Nederlandse geschiedenis. Niet alleen het zien van deze films en series was waardevol, het feit dat de makers na de vertoningen op het podium verschenen, was erg inspirerend. Op die manier konden we als deelnemers van het programma een beeld krijgen van de makers achter het werk. Het komt er in zekere zin op neer dat ieder moment tijdens het Talents en Route-programma een ontmoeting was tussen makers binnen de Nederlandse film, in allerlei verschillende vormen.
Met enkelen van deze makers gingen we ook in gesprek tijdens de Q+A’s die in het programma waren opgenomen. We spraken met de regisseur van Club Heaven en later ook met de regisseur van de zevenvoudige Gouden Kalf-winnende film Truly Naked. De regisseurs vertelden over hun werkwijze, de obstakels die ze zijn tegengekomen in hun werkproces en de succesmomenten die ze hebben ervaren in hun loopbaan. Voor ons jonge makers was het zeer waardevol om professionals te horen spreken over hun werkproces.
We hebben niet alleen met makers gesproken, maar ook met programmeurs, producenten, fondsconsulenten en distributeurs. Op die manier kwamen we opnieuw in aanraking met alle facetten die bij de praktijk van filmmaken komen kijken. Daarnaast waren er talloze talks over cinematografie, music composition, het kunstenaarschap van beginnende filmmakers, over diversiteit van filminstituten en over werken met intimiteit op set, waar we gretig onze tanden in mochten zetten. Door het volle programma zijn we ondergedompeld in een uitwisseling tussen allerlei soorten makers in het filmlandschap. Het was een zeer rijk programma waarbij ik heel veel nieuwe inzichten en inspiratie heb opgedaan in mijn eigen expeditietocht in filmmaken.
Ik heb altijd met ontzag gedroomd van samenwerken op een filmset. Ik had er alleen nooit over nagedacht dat die dromen ook eens werkelijkheid zouden kunnen worden. Tijdens het Talents en Route-programma ervoer ik dat de weg naar die droom toe, niet meer in de kinderschoenen staat. Dat het onbeschreven blad waarmee ik begonnen ben, zowaar al een klein beetje is ingekleurd.
Tekst: Amber Rozema